Woodcircles: van lineaire naar circulaire houtketen
Opdrachtgever: Gemeente Rotterdam (binnen een EU context)
Rotterdam is één van de Europese steden met de ambitie om in 2050 volledig circulair te zijn. Binnen het EU-project Woodcircles werkt de gemeente samen met internationale partners aan het circulair gebruik van hout in de stad.
Al snel werd duidelijk dat circulair houtgebruik geen lineaire keten is, maar een complex stedelijk systeem. Beleidsmakers, ontwerpers, onderzoekers en uitvoerende partijen werken allemaal vanuit hun eigen perspectief, regels en verantwoordelijkheden. Een gedeeld overzicht van wat het systeem eigenlijk is ontbrak.
ClarityMaps werd gevraagd om dit systeem gezamenlijk te onderzoeken en zichtbaar te maken.
Resultaat
- Systemisch beeld van de (nieuw te vormen) circulaire houtketen;
- Bij elkaar brengen van de stakeholders in de nieuwe circulaire houtketen, waaronder ontwerpers, architecten, slopers, bouwbedrijven, universiteiten, beleidsmakers en stadsplanners;
- Nieuwe samenwerkingen tussen bovengenoemde stakeholders.
- Inzicht in wat er nodig is om de circulaire keten tot stand te brengen;
- Inzicht in de kansen en belemmeringen van de circulaire houtketen;
- Inzicht in de rollen binnen de circulaire houtketen.
- Systemische adviezen voor de circulaire houtketen.
Aanpak: een gefaseerde systeemverkenning
Vanaf het begin hebben we zoveel mogelijk verschillende stakeholders betrokken. We hebben tot nu toe drie interactieve middagen georganiseerd met sprekers, workshops en een netwerkborrel.
In de eerste workshop hebben stakeholder het systeem van circulair hout verkend in een 3D mapping workshop. De tweede workshop middag ging over de reis van hout: samen met de stakeholders hebben we de stappen in de circulaire houtketen gedefinieerd. Het thema van de derde workshop middag was de businesscase van circulair hout. Waar lopen slopers, bouwers, architecten en andere stakeholders binnen de keten tegenaan?
Rol van ClarityMaps
ClarityMaps vervulde in dit traject een verbindende rol door:
- Het ontwerpen van een samenhangende workshopreeks, passend bij een complex transitie-vraagstuk
- Het faciliteren van interdisciplinaire samenwerking, met ruimte voor verschillende perspectieven
- Het vertalen van collectieve inzichten naar heldere systeemvisualisaties, die dienen als gedeelde basis voor vervolg
Toegevoegde waarde van Systemisch Ontwerpen
Dit project laat zien hoe systemic design kan bijdragen aan stedelijke transities door eerst begrip en samenhang te creëren, voordat oplossingen worden ontworpen. Het resultaat is geen blauwdruk, maar een gedeeld referentiekader dat richting geeft aan verdere samenwerking, beleid en ontwerp.
Interventieruimte verkennen
Onderzoeken waar kansen, obstakels en hefboompunten liggen voor circulair houtgebruik, als basis voor vervolgstappen.
Systeemafbakening
Gezamenlijk onderzoeken wat het systeem rond circulair hout in Rotterdam is, inclusief actoren, processen, regels en schaalniveaus.
Stakeholderrelaties
Identificeren en verbinden van uiteenlopende partijen in de hout- en bouwketen, en zichtbaar maken van hun onderlinge afhankelijkheden.
Materiaal- & ketenstromen
In kaart brengen van de ‘reis van hout’ door de stad: van ontwerp en gebruik tot sloop, hergebruik en beleid.
Systeemvisualisatie
Vertalen van collectieve inzichten uit workshops naar heldere systeemmaps die dienen als gedeeld referentiebeeld.