NS – Inzicht creëren in afvalstromen op stations
Opdrachtgever
NS Stations
In één oogopslag
Afval op stations leek een operationeel probleem, maar bleek een complex samenspel van beleid, contracten, gedrag en uitvoering. Door het afvalsysteem als geheel zichtbaar te maken, ontstond voor het eerst gedeeld inzicht in waar structurele verbetering mogelijk was.
De uitdaging
Op Nederlandse stations komen dagelijks grote hoeveelheden afval samen. Reizigers, winkels, schoonmaakdiensten en logistieke partners dragen allemaal bij aan verschillende afvalstromen. Tegelijkertijd zijn verantwoordelijkheden verdeeld over meerdere organisaties, contracten en beleidskaders.
In de praktijk leidde dit tot vragen als:
Waar ontstaat het afval precies? Wie is waarvoor verantwoordelijk? En waarom zijn verbeteringen zo lastig door te voeren, ondanks goede intenties?
Wat ontbrak was niet motivatie, maar overzicht en samenhang.
De vraag
NS wilde beter begrijpen hoe het afvalsysteem op stations werkelijk functioneert. Niet alleen vanuit beleid of cijfers, maar juist vanuit de dagelijkse praktijk. De kernvraag was:
Hoe ziet het volledige afvalsysteem op stations eruit, en waar zitten de structurele knelpunten én kansen voor verbetering?
De systemische aanpak
In plaats van één onderdeel te optimaliseren, is het afvalsysteem als geheel onderzocht. Daarbij zijn beleid, uitvoering en praktijk expliciet met elkaar verbonden.
ClarityMaps bracht samen met betrokkenen het systeem stap voor stap in kaart. Niet om direct oplossingen te bedenken, maar om eerst te begrijpen wat er speelt en waarom.
Gebruikte methodes:
- Systeemvisualisatie van afvalstromen en verantwoordelijkheden
- Interviews met stakeholders uit verschillende lagen van de organisatie
- Analyse van ketens en onderlinge afhankelijkheden
- Gezamenlijke reflectiesessies om aannames te toetsen
Door deze aanpak ontstond ruimte om voorbij symptoombestrijding te kijken en patronen zichtbaar te maken die normaal onder de radar blijven.
Het resultaat
Het project leverde een helder en gedeeld systeembeeld op van afval op stations. Voor het eerst was zichtbaar hoe beleid, contractuele afspraken en dagelijkse handelingen elkaar beïnvloeden — en soms tegenwerken.
Dit inzicht maakte het mogelijk om:
- gerichter gesprekken te voeren tussen betrokken partijen
- realistische verbeteropties te verkennen
- en vervolgkeuzes te baseren op systeeminzicht in plaats van losse aannames
Het resultaat was geen kant-en-klaar plan, maar een stevig fundament voor structurele verbetering.